Herkese Merhaba
Bu yazım her ne kadar blogger, influencer , Youtuber gibi içerik üreticilerini ilgilendiriyor gibi görünse de takipçileri de yakından ilgilendiriyor bence. Başlıkta bahsettiğim değişiklik şu şekilde duyuruldu."Ticaret Bakanlığı tarafından, dijitalleşmeyle birlikte daha fazla reklam ve ilana maruz kalan tüketicilerin aldatıcı reklamlara karşı daha etkin korunması amacıyla “Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde” değişiklikler yapılm
ıştır. Söz konusu değişikliklere ilişkin yeni Yönetmelik 33297 sayılı Resmi Gazete’de 01.07.2026 tarihinde yayınlanmıştır."
Biliyorsunuz son yıllarda hemen her paylaşımımıza reklam, iş birliği tanıtım gibi ifadeler yazıyoruz. Bir çoğumuz aslında tam olarak bunu neden yaptığımızı bile bilmiyor. Ne yapsak nasıl yapsak diye düşünüp duruyoruz. Kendi paramızla aldığımız ürüne de reklam yazıyoruz. Ama herhangi bir marka ile anlaşmamız yok. Sadece o ürünü sevip sevmediğimizi anlatıyoruz, ona da reklam yazıyoruz.
Biz henüz bazı şeyleri çözememişken yönetmelikte yine değişiklik oldu. Ben de bu defa anladığım kadarı ile size anlatmak istedim. Hemen başlayalım.
1- Çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı profilleme yöntemi ile hedefli reklam yasaklandı.
2- "Kamuoyunda influencer olarak bilinen sosyal medya etkileyicileri tarafından gerçekleştirilen paylaşımlarda; herhangi bir kazanç, indirimli ürün veya hizmet ya da bir etkinliğe katılım yoluyla menfaat elde edilmesi durumunda, söz konusu paylaşımlarda açıkça reklam niteliğinin anlaşılmasını sağlayacak şekilde “reklam” veya “tanıtım” ibarelerinin kullanılması zorunlu hale getirilmiştir." diyor.
Bu maddeyi tam anlamadım aslında. biz her marka göründüğünde reklam yazıyoruz. Burada menfaat elde edilmesi durumunda diyor. Ne yani? Kendi aldığımız ürünlere reklam tanıtım filan yazmayacak mıyız? Bence bu bir risk. Daha anlaşılır bir açıklama gelene kadar bu ifadeyi kullanmaya devam edeceğim.
3- Tüketicilere indirim ya da başka bir fayda sağlanmasını bir şarta bağlayan koşullu satış reklamları da indirimli satış reklamlarına ilişkin kurallara tabi olacaktır. İndirimli satış reklamlarında, indirimin başlangıç tarihinden önceki son on gün içinde uygulanan en düşük fiyat, üzeri çizilerek indirimden önceki fiyat olarak sunulabilecektir. Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen mallar ile hizmetlere ilişkin reklamlarda ise indirimli fiyattan bir önceki fiyat esas alınacakmış.
Bunu da çok anlaşılır bulmadım. Siz anladınız mı? Bu sanırım satış yapan sayfaları ilgilendiriyor. Ya da ben öyle anladım. İndirim duyuranlar, ürünün indirimden önceki fiyatını bilemez.
4- Falcı, medyum, astrolog ve benzerleri tarafından verilen hizmet reklamları ile yasa dışı bahis ve kumar oyunlarına yönelik reklam yasağı genişletilerek, yasa dışı şans oyunları da yasak kapsamına alınmış.
Burada önemli bir konu var. Evet bizler bu tarz içerikler paylaşmıyoruz ama bazı astrologların paylaşımlarını hikayemizde gösteryoruz. Mesela burcumuzla ilgili bir yazı görünce hoop story. Orada astrolog bilmem kim yazıyor ve o da reklama giriyor. Aman aman bunu yapmayalım.
5- Tüketici şikâyetlerinin yayımlanmasından önce satıcı veya sağlayıcılara açıklama yapma veya cevap verme hakkını kullanabilmeleri için tanınan yetmiş iki saatlik süre kırk sekiz saate düşürülmüş. Bu süre içerisinde cevap verilmediği takdirde değerlendirmeler doğrudan yayımlanacakmış.
Bu doğrudan bizleri influencer, blogger olarak değil tüketici olarak ilgilendiriyor. Güzel ...
6- Reklamlarda yapay zekâ teknolojileri kullanılarak insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi halinde, bu durumun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmesi zorunlu tutulmuş. Ayrıca gerçek bir kişinin yapay zekâ teknolojileri kullanılarak oluşturulmuş dijital kopyasının, bir mal veya hizmeti bizzat deneyimlediği izlenimi verdiği ya da tavsiyede bulunduğu reklamların yapılması yasaklanmış.
Çok iyi düşünülmüş değil mi? Yapay zekanın olur olmaz her yerde kullanılması ve tüketiciyi yanıltmasının önüne geçilmiş. Bu arada yapay zeka videoları ile ürün tanıtımı yapan markaları da aşırı itici buluyorum. Yeri gelmişken söyleyeyim.
7- Çevresel beyan içeren reklamlarda “çevre dostu” gibi genel içerikli kavram ve ibarelerin açıklama yapılmadan kullanılması yasaklanmış. Çevresel beyanların, mal veya hizmetlerin yaşam döngüsünün hangi aşamasına ilişkin olduğunun belirtilmesi zorunlu hale getirilmiştir. Ayrıca çevresel beyan içeren reklamlarda belirtilen sertifika ve onayların; yetkili kurum ve kuruluşlardan, üniversitelerin ilgili bölümlerinden veya akredite ya da bağımsız araştırma, test ve değerlendirme kuruluşlarından alınan belgeler ile ispatlanması zorunlu tutulmuş.
Bu da gayet yerinde değil mi? Çevre dostu deniliyor bir ürün anlatılırken. Neye dayanarak?
8- Takviye edici gıdaların, normal beslenme kapsamında tüketilen gıdaların yerine geçtiği izlenimi uyandıracak şekilde reklamının yapılması yasaklanmış. Bu ürünlerin, sağlık beyanı kapsamına giren hususlar hariç olmak üzere karşılaştırmalı reklamı yapılabilecekmiş
Bu madde gayet net anlatılmış. Gıda takviyesi kullanan ve ara ara paylaşan biri olarak benim için önemliydi.
9- Ticari reklam ve ilanlarda, tüketicilerin bilgi ve tecrübe eksikliğinin istismar edilmesinin önlenmesi amacıyla akademik unvanların yanıltıcı ve aldatıcı şekilde kullanılamayacağına ilişkin hüküm Yönetmeliğe eklenmiş.